Hoeveel zonnepanelen heb je nodig om je jaarverbruik te dekken?

Waarom je jaarverbruik het startpunt is

Om te bepalen hoeveel zonnepanelen je nodig hebt, begin je niet bij het dak, maar bij je energierekening. Je jaarverbruik in kWh is de basis: dat getal deel je door de verwachte jaaropbrengst per paneel om een indicatie te krijgen van het aantal panelen dat nodig is om dat verbruik te dekken. Een gemiddeld huishouden verbruikt een aantal duizenden kWh per jaar, maar dat verschilt sterk per situatie: een huishouden met een warmtepomp of elektrische auto verbruikt aanzienlijk meer dan een huishouden dat alleen kookt en verlicht op stroom.

Belangrijk is dat 'dekken' hier iets specifieks betekent: het gaat om de optelsom over het hele jaar, niet om elk moment van de dag. Zonnepanelen leveren namelijk sterk wisselend op door het jaar heen. Volgens Milieu Centraal wordt slechts 3% van de jaaropbrengst in januari opgewekt en 2% in december, terwijl juni en juli allebei 13% van de jaaropbrengst voor hun rekening nemen. Mei zit met 13% op hetzelfde niveau als juni en juli. Dat betekent dat 'je jaarverbruik dekken' vooral een boekhoudkundig gegeven is: in de zomer wek je fors meer op dan je verbruikt, in de winter fors minder.

Van kWh-verbruik naar een concreet aantal panelen

Om van je jaarverbruik naar een aantal panelen te rekenen, heb je drie gegevens nodig: je jaarverbruik in kWh, de verwachte opbrengst per paneel per jaar (die hangt af van het vermogen van het paneel, de ligging van je dak en eventuele schaduw) en de ruimte die je op je dak beschikbaar hebt. Milieu Centraal wijst er daarbij op dat verreweg de meeste Nederlandse daken geschikt zijn voor zonnepanelen — inmiddels liggen er al zonnepanelen op bijna 3 miljoen huizen in Nederland, oftewel 70 miljoen panelen in totaal.

Toch is 'geschikt' niet hetzelfde als 'optimaal'. De ligging, schaduw en obstakels op je dak bepalen mede hoeveel elk paneel daadwerkelijk oplevert, en dus ook hoeveel panelen je nodig hebt om hetzelfde jaarverbruik te dekken. Wie een schaduwrijk dak heeft, heeft simpelweg meer panelen — of een andere aanpak — nodig dan wie een vrijliggend zuiddak heeft. Een preciezere berekening op basis van jouw dak en verbruik hoort thuis bij een installateur, maar het startpunt — je kWh-verbruik — bepaal je zelf uit je jaarafrekening.

Wil je dieper in de techniek van panelen en vermogen duiken? Kijk dan op de pagina Techniek voor meer achtergrond.

Waarom wanneer je opwekt er vanaf 2027 toe doet

Tot en met 31 december 2026 maakt het voor je portemonnee weinig uit of je zonnestroom op het moment zelf verbruikt of teruglevert aan het net: dankzij de salderingsregeling streep je teruggeleverde stroom weg tegen stroom die je later verbruikt, zonder daarover belasting te betalen. Een huishouden dat in de zomer 2.500 kWh teruglevert, mag die 2.500 kWh in de winter gratis verbruiken — dat heet salderen, aldus Rijksoverheid.nl.

Vanaf 1 januari 2027 stopt die regeling definitief. Je mag dan zelf opgewekte stroom niet meer verrekenen met je verbruik; je krijgt in plaats daarvan een vergoeding voor stroom die je teruglevert aan het net, en die vergoeding ligt naar verwachting flink lager dan de huidige stroomprijs die je normaal zou betalen. Dat maakt het aantal zonnepanelen dat 'genoeg' is vanaf 2027 een andere vraag dan nu: het gaat er niet meer alleen om of je jaarverbruik gedekt wordt, maar ook om hoeveel van je eigen stroom je direct zelf gebruikt op het moment dat de panelen hem opwekken. Precies daarom loont het te kijken naar wat er verandert in het dossier over de afbouw van de salderingsregeling.

Wat dit betekent voor jouw keuze

Voor wie nu overweegt zonnepanelen te installeren of uit te breiden, verandert de rekensom dus in twee stappen. Eerst bepaal je, zoals hierboven beschreven, hoeveel panelen nodig zijn om je jaarverbruik op papier te dekken. Vervolgens is het slim om na te denken over wanneer je die stroom verbruikt, omdat dat na 2027 direct invloed heeft op wat de panelen je opleveren. Milieu Centraal noemt zonnepanelen niet voor niets een investering die over de hele levensduur drie à vier keer goedkopere stroom oplevert dan ingekochte stroom — maar dat rendement hangt na 2027 sterker af van eigen verbruik dan van salderen.

Dat is ook de reden waarom een thuisbatterij voor sommige huishoudens interessanter wordt: die vangt het zomeroverschot op en zet het in op momenten dat je het zelf nodig hebt, in plaats van het voor een lage vergoeding terug te leveren. Meer daarover lees je in het dossier over de opkomst van de thuisbatterij. Voor wie subsidiemogelijkheden wil combineren met een nieuwe investering, is ook de subsidiepagina een logisch vervolg.