Zonnepaneelnieuws

Saldering

Hoeveel schelen oost-west panelen ten opzichte van panelen op het zuiden?

Dak met panelen
Foto: Cupid673 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Dossier Dit artikel hoort bij het dossier De afbouw van de salderingsregeling.

Een oost-west opstelling levert doorgaans 10 tot 20 procent minder stroom per jaar op dan dezelfde panelen op het zuiden. Daar staat tegenover dat de opbrengst over de dag gespreider is: je wekt 's ochtends en 's avonds meer op, precies wanneer veel huishoudens thuis zijn. Met het einde van de salderingsregeling in 2027 wordt dat zelfverbruik belangrijker dan maximale jaaropbrengst.

Wat kost de oriëntatie aan jaaropbrengst?

De richting van je dak bepaalt hoeveel zonlicht je panelen vangen. Een dak op het zuiden vangt de meeste zonuren en levert daardoor de hoogste jaaropbrengst per paneel. Bij een oost-west opstelling verdeel je hetzelfde aantal panelen over twee dakvlakken: de ene helft piekt in de ochtend, de andere helft in de middag. Over het hele jaar gemeten leveren die panelen samen zo'n 10 tot 20 procent minder kilowattuur op dan wanneer ze allemaal op het zuiden zouden liggen. Dat is geen verlies door slechtere panelen, maar door een minder gunstige invalshoek van het zonlicht. Wie de ruimte heeft, kan dit deels compenseren door enkele panelen extra te plaatsen. De afweging is dus niet alleen technisch, maar ook financieel: meer panelen kosten meer, terwijl de opbrengst per paneel lager ligt.

Waarom oost-west na 2027 interessanter wordt

Van de zonnestroom die je opwekt, verbruik je gemiddeld zo'n 30 procent direct zelf, stelt Milieu Centraal. De rest lever je terug aan het net. Tot en met 2026 maakt het weinig uit wanneer je teruglevert, omdat je dankzij de salderingsregeling zomerstroom kunt wegstrepen tegen winterverbruik. Vanaf 1 januari 2027 stopt die regeling definitief. Voor teruggeleverde stroom krijg je dan nog maar een kleine vergoeding, terwijl energieleveranciers terugleverkosten mogen doorberekenen. In dat nieuwe speelveld wordt het moment van opwekken belangrijker. Een oost-west opstelling produceert juist in de ochtend- en avonduren stroom, wanneer veel huishoudens wassen, koken of de vaatwasser aanzetten. Daardoor kun je een groter deel van je opgewekte stroom meteen zelf gebruiken, zonder dat je afhankelijk bent van een lage terugleververgoeding.

Minder opbrengst, maar mogelijk lagere energierekening

Het financiële plaatje verschuift na 2027. Wie nu nog vooral kijkt naar maximale jaaropbrengst, kiest voor zuid. Wie vooruitkijkt naar het einde van de saldering, moet ook kijken naar zelf zonnestroom gebruiken of terugleveren. Een kilowattuur die je direct zelf verbruikt, hoef je niet in te kopen bij je energieleverancier. Dat bespaart je de volledige stroomprijs, inclusief belastingen. Een kilowattuur die je teruglevert, levert vanaf 2027 alleen nog een kleine vergoeding op, terwijl je mogelijk ook terugleverkosten betaalt. Het verschil tussen zelf verbruiken en terugleveren kan daardoor oplopen. Een oost-west systeem met 10 tot 20 procent minder jaaropbrengst kan onder de streep toch een lagere energierekening opleveren dan een zuidsysteem dat vooral 's middags teruglevert. Het hangt af van je verbruikspatroon: werk je overdag thuis, dan is zuid vaak nog prima. Ben je vooral 's ochtends en 's avonds thuis, dan past oost-west beter.

Wanneer kies je voor oost-west?

Oost-west is vooral logisch als je dak niet op het zuiden ligt, of als je een groot dakvlak hebt dat je optimaal wilt benutten. Veel nieuwbouwwoningen hebben bewust een oost-west oriëntatie, omdat dat past bij een gespreid verbruik. Ook voor huishoudens met een thuisbatterij kan oost-west interessant zijn: je vangt 's ochtends en 's avonds stroom op die je anders zou terugleveren tegen een lage vergoeding. Heb je een dak op het zuiden en wil je maximale opbrengst per paneel, dan blijft zuid de beste keuze. De vraag is alleen wat je met die middagpiek doet na 2027. Zonder saldering is een overschot op het verkeerde moment minder waard. Wie nu panelen laat leggen, doet er verstandig aan om niet alleen naar het aantal Wattpiek te kijken, maar ook naar het verwachte zelfverbruik. Dat bepaalt steeds meer of zonnepanelen een goede investering blijven.

Veelgestelde vragen

Levert oost-west echt 20 procent minder op dan zuid?
Ja, bij dezelfde panelen en omstandigheden ligt de jaaropbrengst van een oost-west opstelling doorgaans 10 tot 20 procent lager dan bij een zuidopstelling. Het exacte verschil hangt af van de hellingshoek, schaduw en locatie.
Is oost-west na 2027 voordeliger dan zuid?
Niet per definitie, maar oost-west kan een hoger zelfverbruik opleveren doordat je opwekt op momenten dat je thuis bent. Omdat salderen stopt, is zelf verbruikte stroom meer waard dan teruggeleverde stroom. Lees meer over zelfverbruik verhogen zonder batterij.
Kan ik oost-west panelen combineren met een thuisbatterij?
Ja, een thuisbatterij kan de gespreide opbrengst van oost-west panelen beter benutten. Je slaat ochtend- en middagstroom op voor gebruik in de avond, wanneer de zon minder schijnt en stroom duurder is.
Moet ik extra panelen plaatsen bij een oost-west opstelling?
Vaak wel als je dezelfde jaaropbrengst wilt halen als bij zuid. Omdat elk paneel op oost of west minder opbrengt, heb je mogelijk 10 tot 20 procent meer panelen nodig om hetzelfde aantal kilowattuur te produceren.