String-omvormer of micro-omvormers: wat past bij jouw dak?

Er is geen winnaar die voor élk dak geldt. Een string-omvormer is meestal de logische keuze bij één egaal dakvlak zonder schaduw. Micro-omvormers lonen vooral als je panelen op meerdere dakvlakken liggen of last hebben van schaduw, omdat elk paneel dan apart zijn maximale opbrengst haalt. Jouw dak bepaalt de keuze, niet andersom.
Wat doet een omvormer eigenlijk?
De omvormer is het hart van je zonnepaneleninstallatie: hij zet de gelijkstroom die je panelen opwekken om in de wisselstroom die je in huis en op het net gebruikt. Zonder een werkende omvormer heb je dus niets aan je panelen, hoe mooi de zon ook schijnt. Bij een string-omvormer worden meerdere panelen in serie (een 'string') op één centrale omvormer aangesloten, meestal aan de muur of in de meterkast. Bij micro-omvormers krijgt elk paneel zijn eigen kleine omvormer, direct op het dak achter het paneel.
Dat verschil klinkt technisch, maar het raakt je portemonnee. Hoeveel een omvormer kost en hoe lang hij meegaat, hangt af van het type en het vermogen van je systeem; we zetten dat apart uiteen in wat een omvormer kost en hoe lang hij meegaat. Belangrijker nog dan de aanschafprijs is wat de omvormer doet met je opbrengst — en juist daar lopen string en micro uiteen.
Wanneer een string-omvormer past
Ligt al je panelen op één dakvlak, met dezelfde helling en oriëntatie, en zonder schaduw van een schoorsteen, dakkapel of boom? Dan is een string-omvormer meestal de nuchtere keuze. De panelen leveren dan toch allemaal ongeveer evenveel op, dus het nadeel van één gedeelde omvormer speelt nauwelijks. Je hebt één apparaat, dat overzichtelijk in de meterkast of aan de gevel hangt, makkelijk bereikbaar is voor onderhoud en bij storing in één keer te vervangen.
Het klassieke nadeel van een string: de zwakste schakel bepaalt deels de opbrengst van de hele reeks. Ligt één paneel in de schaduw, dan trekt dat de andere panelen in dezelfde string mee omlaag. Op een egaal, schaduwvrij dak speelt dat niet en is een string-omvormer vaak de goedkoopste manier om je zonnestroom bruikbaar te maken. En dat je die zonnestroom zoveel mogelijk zelf gebruikt, wordt richting 2027 steeds belangrijker: gemiddeld verbruik je nu maar zo'n 30 procent van je opwek direct zelf. Hoe je dat aandeel opkrikt lees je in zelfverbruik verhogen zonder batterij.
Wanneer micro-omvormers lonen
Heb je panelen op twee of meer dakvlakken (bijvoorbeeld oost én west), of valt er een deel van de dag schaduw op enkele panelen? Dan komen micro-omvormers in beeld. Omdat elk paneel zijn eigen omvormer heeft, werkt elk paneel onafhankelijk op zijn eigen maximale vermogen. Een paneel in de schaduw of op een minder gunstig dakvlak trekt de rest dan niet mee omlaag. Op verdeelde of deels beschaduwde daken kan dat een merkbaar hogere opbrengst opleveren.
Daar staat tegenover dat je meer kleine apparaten op het dak hebt zitten. Elk daarvan is een onderdeel dat ooit kan storen, en ze zitten lastiger bereikbaar dan één omvormer in de meterkast. Wat er gebeurt als een omvormer uitvalt — en waarom bijvoorbeeld hoge netspanning een rol speelt — beschrijven we in omvormer uitgevallen door hoge netspanning. Voor de meeste huishoudens is de vuistregel simpel: egaal en schaduwvrij dak? String volstaat. Verdeeld of schaduw? Micro verdient serieuze overweging.
Wat betekent dit richting 2027?
De keuze tussen string en micro gaat straks niet alleen over opwek, maar ook over hoeveel je van je eigen stroom benut. Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling: je mag teruggeleverde stroom dan niet meer wegstrepen tegen je verbruik. Je krijgt nog wel een terugleververgoeding, maar die valt naar verwachting flink lager uit dan de prijs die je voor ingekochte stroom betaalt. Meer over die overgang lees je in ons dossier over de afbouw van de salderingsregeling.
Voor je omvormerkeuze betekent dat vooral: elke kilowattuur die je zelf direct gebruikt, is straks meer waard dan een kilowattuur die je teruglevert. Op een dak met schaduw of meerdere vlakken kunnen micro-omvormers helpen om die eigen opwek zo hoog mogelijk te houden. Maar reken jezelf niet rijk: het verschil moet wel opwegen tegen de meerkosten. Op een simpel, schaduwvrij dak blijft een string-omvormer in veruit de meeste gevallen de verstandigste en voordeligste keuze.


