Kun je overtollige zonnestroom opslaan als warm water?
Dossier Dit artikel hoort bij het dossier De afbouw van de salderingsregeling.
Ja, dat kan. Een warmtepompboiler verwarmt een voorraadvat water met elektriciteit, en die stroom kan overdag van je eigen panelen komen. Je slaat dan geen stroom op, maar wel warmte. Dat verhoogt je eigen verbruik — en dat wordt belangrijker zodra de salderingsregeling op 1 januari 2027 stopt en teruggeleverde stroom nog maar een kleine vergoeding oplevert.
Hoe warm water als opslag werkt
Een warmtepompboiler is een boiler met een kleine warmtepomp erop. Die pomp haalt warmte uit de lucht en gebruikt elektriciteit om die warmte naar het water in het vat te brengen. Omdat het grootste deel van de warmte uit de omgevingslucht komt, heb je per liter warm water beduidend minder stroom nodig dan bij een gewone elektrische boiler.
Laat je zo'n boiler draaien op het moment dat je panelen produceren — midden op de dag — dan gebruik je zonnestroom die je anders had teruggeleverd. Het water in het vat blijft uren warm. In die zin is het een warmte-accu: je verschuift energie van het middaguur naar de douche 's avonds. Wat je er niet mee kunt: je wasmachine, je auto of je verlichting voeden. Voor die kant van het verhaal kijk je naar de opkomst van de thuisbatterij.
De opbrengst van panelen is bovendien sterk seizoensgebonden: volgens Milieu Centraal valt juni, juli en augustus elk goed voor zo'n 11 tot 13 procent van de jaaropbrengst, tegen 2 tot 3 procent in december en januari. Juist in die zomermaanden zit het overschot dat je in warm water kwijt kunt.
Waarom dit vanaf 2027 meer uitmaakt
Tot en met 31 december 2026 mag u zelf opgewekte elektriciteit nog wegstrepen tegen uw verbruik. De Rijksoverheid geeft het voorbeeld: levert u in de zomer 2.500 kWh terug, dan mag u in de winter 2.500 kWh gebruiken zonder daarvoor stroomkosten, netwerkkosten of energiebelasting te betalen. Zolang dat geldt, maakt het financieel weinig uit óf u die stroom nu direct verbruikt of pas maanden later.
Vanaf 1 januari 2027 vervalt die mogelijkheid definitief. U mag zelf opgewekte stroom dan niet meer verrekenen met uw verbruik. Terugleveren blijft mogelijk en u krijgt daar een vergoeding voor, maar Milieu Centraal spreekt van een "heel kleine vergoeding" die naar verwachting flink lager uitvalt dan de prijs die u voor ingekochte stroom betaalt. Energieleveranciers mogen daarnaast de kosten die zij door zonnepaneelhouders maken doorberekenen.
Daarmee verschuift de rekensom: elke kWh die u zelf verbruikt is meer waard dan een kWh die het net op gaat. Het kabinet noemt dat ook expliciet als reden voor het stoppen van de regeling — huishoudens stimuleren hun stroom zelf te gebruiken, wat de druk op het elektriciteitsnet verlaagt. In ons artikel over zelf gebruiken of terugleveren gaan we dieper op die afweging in, en de volledige regelwijziging staat in saldering stopt in 2027.
Kosten, subsidie en wat u moet nagaan
Een warmtepompboiler valt onder de categorie warmtepompen van de ISDE, de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Die subsidie is er voor woningeigenaren van wie de koopwoning het hoofdverblijf is, en daarnaast voor zakelijke gebruikers, monumenteigenaren en gemeenten die namens woningeigenaren aanvragen.
In 2026 is er 500 miljoen euro beschikbaar voor de ISDE, met nog 5 miljoen extra voor kleinschalige windturbines voor zakelijke gebruikers. Elk jaar komt er nieuw budget bij en de regeling loopt door tot 2031. Belangrijk detail: alleen apparaten die op de meldcodelijst warmtepompen van de RVO staan komen in aanmerking, dus controleer vóór aanschaf of uw model erop staat. Voor 2027 ligt er een conceptregeling die tot en met 21 augustus 2026 via internetconsultatie open staat voor reacties — de voorwaarden kunnen dus nog veranderen.
Drie dingen om na te gaan voordat u beslist: hoeveel warm water uw huishouden per dag verbruikt (bij één of twee personen is de winst beperkt), of u ruimte heeft voor een vat plus luchtaanvoer, en of uw installatie de boiler op zonuren kan laten draaien in plaats van 's nachts. Dat laatste is essentieel — een boiler die standaard om drie uur 's nachts opwarmt gebruikt netstroom, geen zonnestroom.
Warm water of toch een thuisbatterij?
De twee sluiten elkaar niet uit, maar ze doen iets anders. Warm water is goedkoper per opgeslagen kilowattuur en technisch simpel, maar de opslag is eenrichtingsverkeer: er komt nooit meer stroom uit. Bovendien loopt u tegen een plafond aan — als het vat op temperatuur is, gaat het overschot alsnog het net op. Bij een groot dak en een klein huishouden is dat plafond snel bereikt.
Een thuisbatterij is duurder maar flexibeler: die stroom kunt u overal voor gebruiken en in combinatie met een dynamisch energiecontract ook op prijs sturen. Wilt u eerst weten of uw installatie überhaupt structureel overschot heeft, kijk dan naar hoeveel zonnepanelen u nodig heeft voor uw jaarverbruik. Wie weinig overschot produceert, heeft aan geen van beide oplossingen veel.
Praktische volgorde: begin met gratis maatregelen — apparaten op zonuren laten draaien — kijk daarna naar warm water, en pas daarna naar een batterij. De goedkoopste kilowattuur is nog altijd die u op het moment van opwekken direct verbruikt.